مجتمع فنی وحرفه ای الکتروتکنیکال
نويسندگان

تعریف رسم فنی:

/گر بخواهیم جسمی را بسازیم باید خصوصیات آن جسم را جزء به جزء بدانیم . چنانچه ساختمان یک جسم پیچیده باشد برای ساختن آن لازم است تصاویر مختلفی را داشته باشیم . برای سهولت کار ورفع هرگونه ابهام برای ساختن جسم زبان بین المللی بکار برده می شود که طرح سفارش دهنده را به سازنده می فهماند

اصطلاحاٌ این زبان را رسم فنی می گویند.

 

استاندارد ولزوم آن در نقشه کشی:

تعریف:مجموعه قوانین ودستور العملهایی را که از سوی کشورهای مختلف برای بالا بردن کیفیت ودقت وایجاد هماهنگی  در تهیه نقشه های فنی مورد پذیرش قرار می گیرد ، استاندارد نقشه کشی می نامند.

لزوم رعایت استاندارد در نقشه های مورد بهره برداری قرار می گیرد ،لذا قوانین نقشه کشی باید در ترسیم وتدوین

آنها کاملاٌ رعایت گردد تا از هر گونه بی نظمی در موقع بکارگیری آنها جلوگیری شود.

 

وسایل نقشه کشی:

1-تخته رسم ومشخصات آن: از آن برای ترسیم نقشه وسایر مواردی که نیاز به ترسیم خطوط دقیق ومنظم دارد استفاده می شود.

این وسیله در اشکال وابعاد مختلف از چوب ویا سایر مواد پلکسی گلاس ساخته می شود.                  

                                                                                                                    mm 350*600

                                                                                           mm500*650

                                                                                                                   mm 650*900

                                                mm900*1250

تخته رسم معمولاٌ دارای ابعاد 15*450*600 میلیمتر برای دانش آموزان آموزشهای مقدماتی است.

از تخته رسم برای نصب وچسباندن کاغذ نقشه کشی وسپس ترسیم نقشه به کمک خط کش Tوگونیا استفاده می کنند.

 

2-خط کش T: برای ترسیم خطوط افقی از نوعی از خط کش استفاده می کنند که به آن خط کش Tگفته می شود طول آن باید حداقل برابر طول تخته رسم باشد.

 

3-گونیا: یکی از ابزارهای مورد استفاده در ترسیم خطوط مستقیم ومایل با زوایای مشخص وغیر مشخص ، گونیا می باشد این وسیله معمولاٌ از مواد شفاف با ضخامت کم (2تا3میلیمتر ) وبه دو شکل ساخته می شود.

 الف-مثلث قائم الزاویه متساوی الساقین                ب- مثلث قائم الزاویه با زوایای 30درجه یا 60درجه

 

4- نقاله : از این وسیله معمولاٌ برای ترسیم زوایا استفاده می گردد وجنس آن معمولاٌ از پلاستیک بوده وشفاف می باشد

  

 5- پیستوله : از این وسیله برای ترسیم منحنی های نامنظمی که در بعضی نقشه ها وجود دارد استفاده می گردد البته    بطور مستقیم از این وسیله برای منحنی ها نمی توان استفاده کرد ، بلکه بعد از تعیین نقاط واتصال آنها به یکدیگر باید منحنی حاصله را با پیستوله یکنواخت نمود.

 

6-پرگار : وسیله ای است برای کشیدن دایره.

 

7-مداد:مدادهای که  درنقشه کشی بکار می روند بسته به درجه سختیشان از پرنگ به کمرنگ دسته بندی می گردند.

شماره و علامت  مغزی یا مداد

نوع مداد

HB  F

2B B

4B 3B

پرنگ(نرم)

4H…

2H 3H

H

کم رنگ (سخت)

 

پررنگ (سیاه)          B-BLACK  

متوسط (سخت)F-FIRM     

کمرنگ (سخت) H-HARD

 

 

 

8-کاغذ : کاغذهای نقشه کشی دارای فرمهای استاندارد می باشد وکلیه کاغذهای مبنا ، بوسیله علامت صفر مشخص می شوند  وسایر فرمها براساس همین فرم اولیه با افزودن یک حرف مشترک نامگذاری می شوند که این حرفها عبارتند از

A . B . C که معمولترین آنها حرف Aمی باشد وکاغذ مبنای آن را A0  می نامند وکاغذهایی که در نقشه کشی مورد استفاده قرار می گیرند از کاغذ مبنا تهیه می شوند.

با نصف کردن هر کاغذ ، کاغذ به اندازه بعدی حاصل می شود.                                                                     

     A0=840*1188mm                  A3=420*297mm                A6=105*148/5mm

A1=840*594mm                    A4=210*297mm

A2=420*594mm                    A5=210*148/5mm

نکته : همانطور که ابعاد کاغذ ها مشخص شده است با ضرب کردن هر کاغذ ی در 2،طول همان کاغذ بدست می آید

 

انواع کاغذ نقشه کشی:

 

الف-کاغذ سفید:برای تهیه نقشه ازقطعات صنعتی بصورت طرح دستی و یا با استفاده از وسایل، از کاغذ سفید استفاده می شود.

ب-کاغذ کالک: این کاغذ که بنام کاغذ شفاف نیز نامیده می شود برای کارهای مرکب کاری به کار می رود.

ج-کاغذ پوستی : این کاغذ نوعی کاغذ نیمه شفاف ونسبتاٌ ارزان است که تمامی طرحها ،اسکج ها ونقشه های مقدماتی رابر روی آن ترسیم می نمایند.

د-کاغذ شطرنجی : این کاغذ که برای تهیه اسکچ ، نقشه های دستی ، دیاگرام – نمودار وغیره مورد استفاده می باشد

معمولاٌ با تعدادی خطوط بسیار نازک افقی وعمودی که تشکیل چهارخانه های منظم داده اند ،مدرج می باشد.

هـ -کاغذ میلیمتری : نوعی کاغذ غیر شفاف است که آنرا با استفاده از تعدادی خطوط افقی وعمودی بصورت 1میلیمتری تقسیم بندی نموده اند.

 

خطوط استاندارد

 

چون استفاده از خطوط مختلف با ضخامت متفاوت علاوه بر زیبایی نقشه به درک آن کمک می کند ، بنابراین خطوط درنقشه کشی بصورت استاندارد نامگذاری نموده باضخامتهای معین بکارمی برند.

 

 

ردیف

نام و مشخصات وشکل خط

کاربرد خطوط

ضخامت خطوط به میلیمتر

1

خط اصلی- خط ممتد- خط پر- خط ضخیم – خط دید-

خط مرئی خط ظاهری

دورظاهری جسم

6/ 0تا 5/0

2

خط چین – خط نامرئی – خط غیرظاهری- خط ندید-خط غیر اصلی

خطوط درونی یا پشت جسم

 5 تا 35/0

3

خط نقطه

محور تقارن خط تقارن جسم

35/0 تا 25/0

4

خط نازک – خط پر نازک

خط اندازه – خط رابط –

خط کمکی

25/0 تا 15/0

5

خط نازک- خط پر نازک

فصل مشترک صفحات برش با جسم( هاشور)

25/0 تا 15/0

6

خط- نقطه با ابتدا وانتهای پر

امتداد صفحات برش –صفحات برش

7/0 تا 5/0

7

خط شکستگی

شکستگیهای جسم

35/0 تا 25/0

 

 

 

ترسیم کادر وجدول

 

 

معرفی کادر: به منظور تعیین فضای لازم جهت ترسیم نقشه ،محدوده آن را برروی کاغذ نقشه کشی توسط یک قاب تعیین می کنند به آن کادر می گویند.

ضخامت خط کادر حداقل 5/0وفاصله آن برای کاغذهای  A0  و  A1  حداقل20میلیمتر

وبرای کاغذهایA2 ،A3 و A4حداقل 10میلیمترمی باشد.

 

معرفی جدول مشخصات:برای معرفی جدول مشخصات نقشه از جدولی استفاده

می کنند که به آن جدول مشخصات می گویند.

جدول مشخصات راترجیحاٌ باید مطابق اشکال صفحه بعد در پائین سمت راست منطبق با لبه کادر ، برای کاغذهای عمودی وافقی ترسیم نمود.

                                                                                                                                                                          

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                                 50                                                                  40

            

ترسیم کننده:

عنوان نقشه:

مقیاس:

تز  رشته   فونت

تلورانس:

بازبین کننده:

نام مرکزآموزش

تاریخ:

 

استاندارد:

                                                                  150

 

 

 نکته: منظور از استاندارد نقشه کشی روش تصویربرداری ونقشه کشی رانشان می دهد که معمولاٌ به دو صورت اروپایی

 


وآمریکایی انجام می گیرد.روش اروپایی را باحرف E  یا علامت                             وروش آمریکایی رابا حرف A  ویا

 


 علامت                            نشان می دهند.  

 

 آشنایی با تصاویر اجسام:

                                                                                                                          

1-     تصویر قائم یک نقطه روی یک صفحه: تصویر قائم یک نقطه همان نقطه را می باشد.شکل (1)

2- تصویر قائم پاره خط بر روی صفحه:هرگاه پاره خطی موازی صفحه تصویر باشد طول تصویر باطول پاره خط  برابر می شود. شکل(2)

چنانچه پاره خط موازی صفحه تصویر نباشد، طول تصویر کوچکتر از طول خط می باشد.شکل (3)

هرگاه امتداد خط عمود بر صفحه تصویر باشد، تصویر تمام نقاط آن و در نتیجه تصویر آن خط بر صفحه مورد نظر یک نقطه خواهد بود.شکل(4)

3- تصویر یک سطح برروی صفحه :

برای بدست آوردن تصویر قائم یک سطح برروی یک  صفحه باید تصویر قائم خطوط محیطی آن سطح رابروی صفحه بدست آورد.

 

هرگاه مثلث ABC  موازی صفحه تصویرP باشدآن روی صفحه تصویرP  مثلث  ABC خواهد بود که تمام اضلاع وسطح آن برابر مثلث ABC  است. شکل (5)

 

چنانچه مثلث ABCنسبت به صفحه تصویر مایل باشد تصویر آن روی صفحه تصویرP مثلث ABC  خواهد بود که در این حالت سطح تصویر کوچکتر از سطح مثلث شد. واگر مثلث ABC  عمود بر صفحه تصویر P باشد ، تصویرآن پاره خط  BC خواهد بود. شکل(6)

 

 

دسته بندی نقشه ها:

 

1- هر خط اعم از اصلی یا خط چین نشانه برخورد دو صفحه وفصل مشترک دو خط (در اجسام مستوی ) حداقل معرف تقاطع سه صفحه می باشد.

2- همواره طول نمای جانبی برابر عرض نمای بالای جسم است.(ضخامت جسم)

3- تجسم جسم با استفاده از نماهای آن کمک زیادی به ترسیم نمای مجهول می نماید.

4- نمای بالا درحقیقت شکلی است که ناظر در موقع نگاه کردن به جسم از بالا دیده ودر پائین نمای روبروترسیم نموده است

5-هرخط نشانه اختلاف سطح دوصفحه می باشد.

 

 

دسته بندی نقشه ها:

 

  به طور کلی نقشه ها رامی توان بصورت زیر دسته بندی نمود:

1-نقشه مرکب: نقشه ای است که قطعات به هم پیوسته یک دستگاه را معرفی کرده وچگونگی قرار گیری وکاربرد آنها نشان می دهد .

2-نقشه شماتیک: نقشه ا ی است خلاصه شده که چگونگی کاریک مکانیزم رانشان می دهد.

3-نقشه جزئی :نقشه های قطعات مختلف یک دستگاه را بااین نقشه نشان می دهند  .

4-نقشه هندسی : دراین نقشه ها نیاز به ترسیمات دقیق هندسی بوده واز اصول ریاضی درآن استفاده می شود.

5- نقشه دستی (اسکچ برداری) : کشیدن وطراحی نقشه بادست آزاد وبدون استفاده از وسایل نقشه کشی است .

 

پرسپکتیو

  

1-پرسپکتیو مایل یاکاوالیر ( cavaliere ) 45درجه نسبت به افق

 محور  ox  روی خط افق ومحور  oz  ازنقطه o      عمود  بر   ox     یعنی صفحه  تصویر موازی با وجه     xoz  می باشد . برای رسم محور  oy  از نقطه o  خطی بازاویه 45درجه نسبت به افق رسم می کنیم. نسبت طولهای روی محورox و oz وموازی آنها طبق قراداد به اندازه نصف مقدارواقعی کشیده میشود (قسمتهای کناری جسم کوتاهتر به نظر میرسند)  

 

در پرسپکتیوکاوالیر هر چسم رامیتوان باسمت راست (شکل 2)یا سمت چپ (شکل1) مجسم کرد وپرسپکتیو آنرا ترسیم نمود. خاصیت مهمی که در پرسپکتیوکاوالیر وجود دارد اینست که خود  xoz  به موازات تصویر می باشد. بنا براین تمام

 

قسمتها ئیکه روی آن قرار گرفته اند مثل خود جسم دیده می شوند    

 

2- پرسپکتیوایزومتریک :  isometric) ) 30نسبت به افق

درپرسپکتیو ایزومتریک سه محور پرسپکتیو بصورت زیر در نظر گرفته میشود محورoz  عمود برافق ومحورهای ox  وoy   بازوایای30 درجه نسبت به افق .

نسبت کاهش طولهادرپرسپکتیوایزومتریک تقریبا82به100  میباشد که برای راحتی در کاردرعمل 100به 100 می گیرند.

بنابر این پرسپکتیو ایزومتریک تقریبا 18درصد بزرگتر کشیده میشود. 

3-پرسپکتیوبیمتریک:

حالت سومی از پرسپکتیوها وجود دارد که به دلیل اینکه مورد استفاده ماقرار نمی گیرد لذا از بحث در مورد این نوع پرسپکتیو صرفنظر می نمائیم

  

  نقشه کشی ساختمان:

 

به طور کلی نقشه های ساختمانی را به دودسته اصلی تقسیم کرده اند1- طرحهای اولیه 2- نقشه های اجرائی  پس از اینکه طرحهای اولیه ترسیم شد نقشه های اجرائی را تهیه مینمائیم . نقشه های اجرائی خود به سه گروه تقسیم میگردند 1- معماری 2- محاسباتی 3- تاسیساتی . از این سه گروه مهمترین آنها معماری میباشد.

حال مهمترین نقشه های اجرائی معماری به قرار زیر هستند:

الف- پلانها (برشهای افقی از ساختمان) ب- برشهای قائم  ج- نماها  د- جزئیات

الف پلانها

عبارتند از یک برش فرضی افقی از ارتفاعی که مشخصات هر چه بیشتر ساختمان از آن ارتفاع دیده وترسیم میشوند درنقشه های اجرائی پلانها رامعمولا با مقیاس 1به 50 ترسیم می کنند . برا ی هر طبقه باید پلان مجزا تهیه کرد مگردرطبقاتی که پلان کاملا مشابه دارند

ب- برشهای عمودی :

برش عمودی نیز یک برش فرضی عمودی است معمولا در برشها سعی میشود محل برش در جهتی انتخاب گرددکه بیشترین مشخصات را داشته باشد

ج- نماها :

نمای یک ساختمان نشان دهنده شکل ظاهری وخارجی یک ساختمان است تحت عنوان نماهای ساختمان چهار نمای شمالی جنوبی، شرقی وغربی میشناسیم

د-نقشه جزئیات

چون نقشه های اجرائی را چنانچه اشاره شد بامقیاس1به 50  ترسیم می کنند نمی توان مشخصات یک قسمت را آن چنان که باید ترسیم کرده برای این منظور از نقشه هائیکه بامقیاس1به20  یا1به10  وحتی در بعضی مواقع با مقیاس 1به1ترسیم میشوند استفاده می کنیم این گونه نقشه ها رانقشه جزئیات می گویند ( بعضی ازعلائم نقشه های ساختمانی درپایان این کتاب آمده است)

 


موضوعات مرتبط: ()

برچسب‌ها: رسم فنی , انواع کاغذنقشه کشی
[ ۱۳۸٩/۸/۱٧ ] [ ٦:٥٠ ‎ب.ظ ] [ یوسف عابدینی ]
درباره وبلاگ

اجراء پروِژه های برق صنعتی وp.l.cوانجام اتوماسیون صنعتی وطراحی وساخت انواع تابلوهای برق صنعتی وp.l.cوخازنی
موضوعات وب
برچسب‌ها وب
برچسب‌ها وب
برچسب‌ها وب
برچسب‌ها وب
برچسب‌ها وب
برچسب‌ها وب
برچسب‌ها وب